Tieu luan chinh sach cong phân tích các tiêu chí đánh giá chính sách công

Bởi tuhocmoithu
Ngày đăng : 10/07/2020, 18 : 29

Câu 8.Phân tích các tiêu chí đánh giá chính sách công? Lựa chọn một chính sách công mà anh (chị) quan tâm và đánh giá chính sách đó thông qua các tiêu chí đã phân tích?1.Phân tích các tiêu chí đánh giá chính sách côngTiêu chí là thước đo, chuẩn mực đặt ra trong từng điều kiện và hoàn cảnh cụ thể, làm công cụ phân tích, đánh giá lựa chọn các phương án và giải pháp chính sách. Đánh giá chính sách là việc xem xét, nhận định về các giá trị các kết quả thực hiện chính sách.Tiêu chí đánh giá chính sách gồm:Tính khoa học: Phản ánh chân thực và khoa học quy luật khách quan của sự vật, vừa phải phù hợp với tổng thể, vừa phải đáp ứng được tính đặc thù của hệ thống.Tính khách quan: một số tiêu chuẩn có thể định lượng và một số tiểu chuẩn không thể định lượng được thì cần công khai chúng khi đánh giáTính so sánh: Để so sánh, đánh giá các kết quả của một chính sách hoặc giữa các chính sách với nhau, cần phải có thước đo chungTính phương hướng: Tiêu chuẩn đánh giá phải thể hiện phương hướng cải cách và phát triển của xã hội. Vì vậy, những tiêu chí và chỉ tiêu cụ thể phải được đặt trong sự so sánh với các tiêu chí, chỉ tiêu quốc tế Tính chuẩn xác: Tiêu chuẩn đánh giá phải phù hợp với thực tế, không được quá cao, cũng không quá thấp. Phải kết hợp chặt chẽ giữa tính nguyên tắc và tính linh hoạt, giữa chỉ tiêu định lượng và chỉ tiêu định tính2. Đánh giá chính sách công ở Việt Nam: vấn đề và giải pháp?Chính sách công là một công cụ quan trọng của quản lý nhà nước. Thông qua việc ban hành và thực thi các chính sách, những mục tiêu của Nhà nước được hiện thực hóa.Mỗi chính sách vận động theo một quy trình, bao gồm 3 giai đoạn cơ bản: hoạch định chính sách, thực thi chính sách và đánh giá chính sách. Ở Việt Nam, lâu nay Nhà nước đã chú trọng nhiều đến khâu hoạch định và thực thi chính sách, song việc đánh giá chính sách thì dường như bị bỏ qua hoặc rất ít được quan tâm.Đánh giá chính sách là xem xét, nhận định về giá trị các kết quả đạt được khi ban hành và thực thi một chính sách công. Để có thể đi vào cuộc sống, chính sách công được thể chế hóa thành các quy định pháp luật. Việc nhìn nhận và đánh giá chính sách do đó thường gắn với sự đánh giá những quy định pháp luật này có phù hợp với những yêu cầu của cuộc sống hay không và chúng được vận hành như thế nào trên thực tế. Tuy nhiên, chính sách công không chỉ thể hiện trong các quy định pháp luật, chúng còn nằm trong các chương trình, kế hoạch, chủ trương hoạt động của nhà nước. Do đó, đánh giá chính sách công sẽ bao quát việc xem xét về tổng thể các quyết định của nhà nước (chính phủ trung ương và chính quyền địa phương) trong việc giải quyết một vấn đề cấp thiết đặt ra trong thực tiễn quản lý nhà nước. Đánh giá chính sách cho phép xem xét, nhận định không chỉ về nội dung chính sách, mà còn về quá trình thực thi chính sách, từ đó có biện pháp điều chỉnh phù hợp với đòi hỏi thực tế để đạt các mục tiêu mong đợi.Khi Việt Nam chuyển sang phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế, đòi hỏi ban hành các chính sách để tạo ra những nhân tố, môi trường cho sự chuyển đổi trở thành cấp bách. Vì vậy, trong một thời gian khá dài, Nhà nước tập trung cao vào việc xây dựng và ban hành các thể chế, nhằm tạo các hành lang pháp lý cho mọi lĩnh vực kinh tế, xã hội. Việc ban hành hàng loạt văn bản pháp luật trong không ít trường hợp dẫn đến tình trạng chồng chéo, trùng lắp, thậm chí mâu thuẫn nhau giữa các quy định pháp lý, mà cuối cùng là sự chi phối của chúng đối với các hoạt động kinh tế xã hội theo các chiều khác nhau, khiến cho những hoạt động này không đạt được mục tiêu mong muốn. Nói cách khác, hàng loạt chính sách được ban hành, có hiệu lực thi hành, song việc chính sách đó có hiệu lực thực tế như thế nào và đáp ứng mục tiêu đặt ra đến đâu thì dường như không được quan tâm. Đôi khi chính sách được ban hành chẳng những không giải quyết được vấn đề đặt ra, mà còn gây ra những hiệu ứng phụ làm phức tạp thêm vấn đề. Chẳng hạn, chính sách hạn chế ùn tắc giao thông trong các thành phố lớn đã được triển khai với nhiều giải pháp khác nhau, song thực tế vẫn chưa giải quyết được vấn đề ùn tắc, trong khi đó một số giải pháp đưa ra, như chặn các ngã tư, thu phí chống ùn tắc lại gây ra các hiệu ứng phụ làm rắc rối thêm hiện trạng. Hơn thế, việc hoạch định chính sách (thông qua việc soạn thảo và ban hành hàng loạt văn bản pháp luật) và việc tổ chức triển khai các chính sách đó trên thực tế đã tiêu tốn tiền của của nhân dân và sức lực của không ít người, song nhiều khi các chính sách này không đem lại lợi ích tương xứng với chi phí đã bỏ ra. Do đó, đã đến lúc cần coi đánh giá chính sách như một khâu không thể thiếu trong quy trình chính sách. Câu Phân tích tiêu chí đánh giá sách cơng? Lựa chọn sách cơng mà anh (chị) quan tâm đánh giá sách thơng qua tiêu chí phân tích? Phân tích tiêu chí đánh giá sách cơng Tiêu chí thước đo, chuẩn mực đặt điều kiện hồn cảnh cụ thể, làm cơng cụ phân tích, đánh giá lựa chọn phương án giải pháp sách Đánh giá sách việc xem xét, nhận định giá trị kết thực sách Tiêu chí đánh giá sách gồm: Tính khoa học: Phản ánh chân thực khoa học quy luật khách quan vật, vừa phải phù hợp với tổng thể, vừa phải đáp ứng tính đặc thù hệ thống Tính khách quan: số tiêu chuẩn định lượng số tiểu chuẩn khơng thể định lượng cần cơng khai chúng đánh giá Tính so sánh: Để so sánh, đánh giá kết sách sách với nhau, cần phải có thước đo chung Tính phương hướng: Tiêu chuẩn đánh giá phải thể phương hướng cải cách phát triển xã hội Vì vậy, tiêu chí tiêu cụ thể phải đặt so sánh với tiêu chí, tiêu quốc tế Tính chuẩn xác: Tiêu chuẩn đánh giá phải phù hợp với thực tế, không cao, không thấp Phải kết hợp chặt chẽ tính nguyên tắc tính linh hoạt, tiêu định lượng tiêu định tính Đánh giá sách cơng Việt Nam: vấn đề giải pháp? Chính sách cơng công cụ quan trọng quản lý nhà nước Thơng qua việc ban hành thực thi sách, mục tiêu Nhà nước thực hóa Mỗi sách vận động theo quy trình, bao gồm giai đoạn bản: hoạch định sách, thực thi sách đánh giá sách Ở Việt Nam, lâu Nhà nước trọng nhiều đến khâu hoạch định thực thi sách, song việc đánh giá sách dường bị bỏ qua quan tâm Đánh giá sách xem xét, nhận định giá trị kết đạt ban hành thực thi sách cơng Để vào sống, sách cơng thể chế hóa thành quy định pháp luật Việc nhìn nhận đánh giá sách thường gắn với đánh giá quy định pháp luật có phù hợp với yêu cầu sống hay không chúng vận hành thực tế Tuy nhiên, sách cơng khơng thể quy định pháp luật, chúng nằm chương trình, kế hoạch, chủ trương hoạt động nhà nước Do đó, đánh giá sách cơng bao quát việc xem xét tổng thể định nhà nước (chính phủ trung ương quyền địa phương) việc giải vấn đề cấp thiết đặt thực tiễn quản lý nhà nước Đánh giá sách cho phép xem xét, nhận định khơng nội dung sách, mà cịn q trình thực thi sách, từ có biện pháp điều chỉnh phù hợp với đòi hỏi thực tế để đạt mục tiêu mong đợi Khi Việt Nam chuyển sang phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa hội nhập quốc tế, địi hỏi ban hành sách để tạo nhân tố, môi trường cho chuyển đổi trở thành cấp bách Vì vậy, thời gian dài, Nhà nước tập trung cao vào việc xây dựng ban hành thể chế, nhằm tạo hành lang pháp lý cho lĩnh vực kinh tế, xã hội Việc ban hành hàng loạt văn pháp luật khơng trường hợp dẫn đến tình trạng chồng chéo, trùng lắp, chí mâu thuẫn quy định pháp lý, mà cuối chi phối chúng hoạt động kinh tế – xã hội theo chiều khác nhau, khiến cho hoạt động không đạt mục tiêu mong muốn Nói cách khác, hàng loạt sách ban hành, có hiệu lực thi hành, song việc sách có hiệu lực thực tế đáp ứng mục tiêu đặt đến đâu dường khơng quan tâm Đơi sách ban hành không giải vấn đề đặt ra, mà gây hiệu ứng phụ làm phức tạp thêm vấn đề Chẳng hạn, sách hạn chế ùn tắc giao thông thành phố lớn triển khai với nhiều giải pháp khác nhau, song thực tế chưa giải vấn đề ùn tắc, số giải pháp đưa ra, chặn ngã tư, thu phí chống ùn tắc lại gây hiệu ứng phụ làm rắc rối thêm trạng Hơn thế, việc hoạch định sách (thơng qua việc soạn thảo ban hành hàng loạt văn pháp luật) việc tổ chức triển khai sách thực tế tiêu tốn tiền của nhân dân sức lực khơng người, song nhiều sách khơng đem lại lợi ích tương xứng với chi phí bỏ Do đó, đến lúc cần coi đánh giá sách khâu khơng thể thiếu quy trình sách 2.1.Các trở ngại đánh giá sách cơng Mặc dù khâu quan trọng quy trình sách, song nước ta, nhiều sách khơng quan tâm đánh giá Tình trạng xuất phát từ lý sau đây: Thứ nhất, nhận thức đánh giá sách cịn đơn giản Điều biểu hiện: – Đồng sách với văn đơn lẻ Mặc dù sách thể chế hóa văn pháp luật, song đồng sách với văn đơn lẻ Thậm chí có sách lớn lại tập hợp sách phận Chẳng hạn, sách xóa đói, giảm nghèo bao gồm sách hỗ trợ người nghèo thơng qua chương trình mục tiêu quốc gia, sách miễn giảm học phí cho người nghèo, sách khám, chữa bệnh miễn phí cho người nghèo Do đó, việc đánh giá sách thường phức tạp, địi hỏi có cách nhìn tổng thể – Coi đánh giá sách việc quan ban hành sách, nên chờ đợi quan có chủ trương yêu cầu cụ thể tổ chức triển khai đánh giá – Tách biệt đánh giá nội dung sách (thể qua văn bản) với đánh giá việc thực thi sách Đơi khi, rơi vào nhận xét phiến diện: cho sách ban hành đắn, thường sai phạm khâu thực thi; có lúc lại che lấp hạn chế thực thi sách cách đổ lỗi cho khơng phù hợp quy định pháp luật Thứ hai, quan chức thường không quan tâm tổ chức đánh giá sách Trên thực tế, sách tổ chức đánh giá cách nghiêm túc, Nhiều quan có thẩm quyền (cơ quan ban hành sách chủ trì tổ chức thực sách) khơng đưa việc đánh giá sách vào chương trình hoạt động Có thể nêu nhiều nguyên nhân tình trạng này: khơng có đủ nhân lực, khơng có nguồn lực tài để đánh giá, sách thực “bình lặng” khơng gây vấn đề gì, thân quan không muốn “tự phán xét” sách ban hành thực thi Đương nhiên, việc đánh giá sách khơng quan nhà nước tiến hành Các đánh giá sách phản ánh qua công luận, qua ý kiến nhân dân, tổ chức trị – xã hội Song đánh giá từ bên ngồi nhà nước có giá trị thực quan nhà nước tiếp nhận, tổng hợp rút kinh nghiệm Trong không trường hợp, đánh giá lẻ tẻ, tự phát nhân dân bị bỏ qua Nếu thiếu chủ trì quan chức năng, việc đánh giá có tác động đến nhà hoạch định thực thi sách Thứ ba, việc xem xét lại sách đơi thực xuất “vấn đề” Trong số trường hợp, sách “bình n” thời gian dài, đến “vấp váp” thực tiễn, người ta nhận “lỗ hổng” sách Thứ tư, thiếu tiêu chí để đánh giá sách cách khoa học Khi đánh giá sách, người ta thường so sánh kết đạt với mục tiêu sách ban đầu Việc đánh giá sách dễ dàng mục tiêu sách thể dạng định lượng, chẳng hạn tốc độ gia tăng dân số, tỷ lệ trẻ em độ tuổi học đến trường Song, thực tế đa số mục tiêu sách thể dạng định tính, nhiều mục tiêu không rõ ràng, trường hợp việc đánh giá sách theo mục tiêu đề khơng phản ánh hết giá trị sách Để đánh giá sách, nguyên tắc, phải có tiêu chí đánh giá thiết kế loại sách Việc thiếu tiêu chí đánh giá khiến cho việc đánh giá khơng tồn diện, đầy đủ, mang tính phiến diện Chẳng hạn, đánh giá sách xóa đói, giảm nghèo Việt Nam, thấy kết khả quan với việc giảm tỷ lệ nghèo từ 22% năm 2005 xuống 10,7% năm 2010 theo chuẩn nghèo giai đoạn 2006 2010 Song, vào đánh giá tác động sách cụ thể tới người nghèo thấy cịn nhiều hạn chế Chẳng hạn, Chương trình 135 giai đoạn 2006 – 2010 chi 14.000 tỉ đồng, chưa tính đến giá trị cơng sức đóng góp dân, đến năm 2010, có 113 xã, chiếm 6% số xã hưởng thụ Chương trình, “xóa tên” khỏi diện nghèo Ở số tỉnh có số xã cịn tỷ lệ nghèo cao, Lạng Sơn: 49%, Điện Biên: 50%, Quảng Bình: 49,34%, Quảng Nam: 48,78%, Quảng Ngãi: 49,94% Thứ năm, đánh giá sách đơi mang tính chiều, phản ánh nhận xét quan nhà nước mà không quan tâm đủ mức đến phản hồi từ xã hội, từ đối tượng mà sách hướng vào Mặc dù đánh giá quan nhà nước sách có thuận lợi họ nắm rõ sách q trình thực sách, cách làm dẫn đến chỗ kết đánh giá chịu chi phối người làm vận hành sách đó, việc sai sót thân họ gặp phải rào cản tâm lý mạnh mẽ nhiều bị bóp méo theo ý muốn chủ quan Vì vậy, đánh giá sách, quan tổ chức khảo sát lấy ý kiến phản hồi từ nhân dân hay đối tượng hưởng lợi cách rộng rãi, công khai Trong số trường hợp quan chức tổ chức thu thập ý kiến phản hồi từ phương tiện truyền thông, hay tổ chức buổi đóng góp ý kiến thơng qua đồn thể trị – xã hội Tuy nhiên, lúc ý kiến phản ánh đầy đủ xác vấn đề mà thực tiễn đặt liên quan đến sách đánh giá Thứ sáu, thiếu kinh phí dành cho việc đánh giá sách Các quan thường dành nguồn kinh phí có hạn để triển khai cơng việc (nhằm tạo kết mới) dùng kinh phí để xem xét lại làm 2.2 Các giải pháp tăng cường đánh giá sách cơng Một là, đưa việc đánh giá sách thành nội dung bắt buộc số sách quan trọng Nhà nước Cần nhận thức rõ, sách quan trọng, liên quan đến vấn đề cấp thiết đời sống, đến lợi ích nhiều người việc đánh giá sách cần thiết để hồn thiện sách, tránh rủi ro hay lãng phí xảy ra, đặc biệt tránh phản ứng ngược lại với mong muốn Chính phủ Cần có kế hoạch đánh giá sách xây dựng lịch trình đánh giá cụ thể Trong kế hoạch đánh giá cần xác định rõ mục tiêu, phạm vi, chủ thể tham gia, đối tượng, nội dung, phương pháp tiêu chí đánh giá Cần tổng kết việc đánh giá, công bố công khai kết đánh giá phạm vi cần thiết Tổ chức rút kinh nghiệm nghiêm túc sai sót nội dung sách hạn chế, vướng mắc thực thi sách Hai là, xây dựng tiêu chí đánh giá sách cách đầy đủ đắn Tùy theo lĩnh vực, có tiêu chí đánh giá sách khác Thơng thường, tiêu chí đánh giá tập trung vào phương diện sau đây: – Tính hiệu lực sách phản ánh mức độ tác động, ảnh hưởng sách thực tế, làm biến đổi trì thực tế theo mong muốn Nhà nước Tính hiệu lực sách thể mức độ đạt mục tiêu đề – Tính hiệu sách phản ánh tương quan so sánh kết sách đưa lại với chi phí bỏ Phương pháp phân tích chi phí – lợi ích thường sử dụng để xác định hiệu sách Nếu khơng quan tâm tính tốn hiệu dẫn đến lãng phí, thất tiền kinh phí từ ngân sách nhà nước – Tính cơng sách thể chỗ thơng qua sách, Nhà nước thực phân phối lại thu nhập tầng lớp dân cư, đồng thời trợ giúp cho đối tượng dễ bị tổn thương, người nghèo, người già, trẻ em người tàn tật để khắc phục tình trạng bất bình đẳng thu nhập nhóm xã hội Tính cơng sách thể phân bổ hợp lý chi phí lợi ích, quyền nghĩa vụ chủ thể tham gia hoạch định, thực thi sách nhóm đối tượng liên quan đến sách – Chú trọng đánh giá tác động sách đến đối tượng hưởng lợi từ sách Tác động sách phản ánh kết đầu hay kết cuối sách Đây tiêu chí quan trọng đánh giá sách cơng Song việc đánh giá tác động sách khâu khó khăn đánh giá sách, lẽ tác động đơi khó đo lường Chẳng hạn, để đánh giá sách giảm nghèo tác động đến đối tượng người nghèo nào, cần xem xét việc người nghèo hưởng lợi ích từ sách Chính phủ lợi ích giúp họ thoát nghèo đến đâu Việc đánh giá tác động vào ý kiến chủ quan cấp quyền, mà phải đo lường mức độ hài lòng người dân lợi ích hưởng Cần tổ chức khảo sát lấy ý kiến đánh giá người dân, đối tượng hưởng lợi từ sách Kinh nghiệm thành công khảo sát lấy ý kiến khách hàng việc cung cấp dịch vụ công thiết yếu Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng minh chứng có giá trị việc đánh giá mức độ hưởng lợi đối tượng sách – Mức độ giải vấn đề sách Mỗi sách xây dựng khởi nguồn từ việc xác định vấn đề sách – nhu cầu xã hội hay mâu thuẫn xã hội đòi hỏi Nhà nước phải sử dụng quyền lực công để giải nhằm đạt tới mục tiêu hiệu quả, ổn định công xã hội Nhu cầu giải vấn đề sách thường thể mục tiêu sách Tuy nhiên, đơi mục tiêu đề rộng, chung chung, không rõ ràng, dù sách có thực thi thực tế theo mục tiêu đề ra, khó xác định vấn đề sách giải đến đâu Hơn nữa, vấn đề sách thường có ảnh hưởng đến nhiều khía cạnh kinh tế, xã hội khác Do đó, mức độ giải vấn đề sách đo lường loạt tiêu chí liên quan đến khía cạnh kinh tế – xã hội Chẳng hạn, để đánh giá mức độ giải vấn đề đói, nghèo, đưa tiêu nghèo giảm xuống phần trăm, mà phải xem xét khía cạnh khác, người nghèo tiếp cận đến dịch vụ công thiết yếu, y tế, giáo dục, nước sạch; việc tạo điều kiện cho người nghèo thực quyền lợi công dân Ba là, quan tâm đến dư luận xã hội, ý kiến, nguyện vọng nhân dân để thấy bất cập hoạch định q trình thực thi sách Việc đánh giá sách theo tiêu chí nêu phản ánh thực trạng thành công yếu sách Song, khơng chờ đến quan chức tổ chức đánh giá hạn chế sách bộc lộ Các phương tiện thông tin đại chúng, dư luận xã hội ý kiến đóng góp tổ chức quần chúng kênh phản hồi quan trọng sách Việc quan tâm theo dõi tiếp nhận thông tin giúp cáccơ quan chức Nhà nước định hướng việc đánh giá sách Những ý kiến nói tạo sở đề hình thành đề xuất nhằm tiếp tục hồn chỉnh, bổ sung sách Bốn là, tổ chức nhóm đánh giá độc lập, gồm thành viên hoạt động với tư cách chuyên gia đánh giá, từ quan nhà nước nhà nước, song tất thành viên thực việc đánh giá cách độc lập, khách quan theo mục tiêu nhiệm vụ cụ thể nhóm Thứ năm, dành nguồn kinh phí thỏa đáng cho việc đánh giá sách Việc bỏ khoản kinh phí cần thiết sử dụng có hiệu kinh phí cho đánh giá sách đem lại lợi ích đáng kể cho q trình tiếp tục vận hành sách giai đoạn tiếp theo, khắc phục hạn chế, bất cập sách bảo đảm cho sách đáp ứng yêu cầu sống Trong xã hội phát triển theo xu hướng dân chủ hóa, việc đánh giá sách cơng ngày trở thành địi hỏi đáng cấp thiết Đánh giá sách cơng giúp Nhà nước xác định bất cập đời sống kinh tế – xã hội tìm cách khắc phục bất cập Chính sách cơng phản ánh rõ nét mục tiêu Nhà nước giải pháp mà Nhà nước sử dụng để đạt tới mục tiêu Đánh giá sách cho phép Nhà nước nhìn nhận lại lực thể chế lực thực thi sách Trong mơi trường khơng ngừng biến đổi, việc đánh giá sách cơng tạo sở vững cho phát triển quản lý nhà nước giai đoạn tiếp theo, hướng đến Nhà nước thực nhân dân, nhân dân nhân dân./ Câu 14: Phân tích bất cập sách cơng Việt Nam nay? I Mở Chính sách cơng công cụ quan trọng quản lý nhà nước Thơng qua việc ban hành thực thi sách, mục tiêu Nhà nước thực hóa Mỗi sách vận động theo quy trình, bao gồm giai đoạn bản: hoạch định sách, thực thi sách đánh giá sách Ở Việt Nam, lâu Nhà nước trọng nhiều đến khâu hoạch định thực thi sách, song việc đánh giá sách dường bị bỏ qua quan tâm Đánh giá sách xem xét, nhận định giá trị kết đạt ban hành thực thi sách cơng Để vào sống, sách cơng thể chế hóa thành quy định pháp luật Việc nhìn nhận đánh giá sách thường gắn với đánh giá quy định pháp luật có phù hợp với yêu cầu sống hay không chúng vận hành thực tế Tuy nhiên, sách cơng khơng thể quy định pháp luật, chúng nằm chương trình, kế hoạch, chủ trương hoạt động nhà nước Do đó, đánh giá sách cơng bao quát việc xem xét tổng thể định nhà nước (chính phủ trung ương quyền địa phương) việc giải vấn đề cấp thiết đặt thực tiễn quản lý nhà nước Đánh giá sách cho phép xem xét, nhận định khơng nội dung sách, mà cịn q trình thực thi sách, từ có biện pháp điều chỉnh phù hợp với đòi hỏi thực tế để đạt mục tiêu mong đợi Khi Việt Nam chuyển sang phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa hội nhập quốc tế, đòi hỏi ban hành sách để tạo nhân tố, môi trường cho chuyển đổi trở thành cấp bách Vì vậy, 10 thời gian dài, Nhà nước tập trung cao vào việc xây dựng ban hành thể chế, nhằm tạo hành lang pháp lý cho lĩnh vực kinh tế, xã hội Việc ban hành hàng loạt văn pháp luật khơng trường hợp dẫn đến tình trạng chồng chéo, trùng lắp, chí mâu thuẫn quy định pháp lý, mà cuối chi phối chúng hoạt động kinh tế – xã hội theo chiều khác nhau, khiến cho hoạt động không đạt mục tiêu mong muốn Nói cách khác, hàng loạt sách ban hành, có hiệu lực thi hành, song việc sách có hiệu lực thực tế đáp ứng mục tiêu đặt đến đâu dường khơng quan tâm Đơi sách ban hành không giải vấn đề đặt ra, mà gây hiệu ứng phụ làm phức tạp thêm vấn đề Chẳng hạn, sách hạn chế ùn tắc giao thông thành phố lớn triển khai với nhiều giải pháp khác nhau, song thực tế chưa giải vấn đề ùn tắc, số giải pháp đưa ra, chặn ngã tư, thu phí chống ùn tắc lại gây hiệu ứng phụ làm rắc rối thêm trạng Hơn thế, việc hoạch định sách (thơng qua việc soạn thảo ban hành hàng loạt văn pháp luật) việc tổ chức triển khai sách thực tế tiêu tốn tiền của nhân dân sức lực khơng người, song nhiều sách khơng đem lại lợi ích tương xứng với chi phí bỏ Do đó, đến lúc cần coi đánh giá sách khâu khơng thể thiếu quy trình sách Mặc dù khâu quan trọng quy trình sách, song nước ta, nhiều sách khơng quan tâm đánh giá Tình trạng xuất phát từ lý sau đây: Nhận thức đánh giá sách cịn đơn giản Điều biểu hiện: – Đồng sách với văn đơn lẻ Mặc dù sách thể chế hóa văn pháp luật, song khơng thể đồng sách với văn đơn lẻ Thậm chí có sách lớn lại tập hợp sách phận Chẳng hạn, sách xóa đói, giảm nghèo bao gồm sách hỗ trợ người nghèo thơng qua chương trình mục tiêu quốc gia, 11 sách miễn giảm học phí cho người nghèo, sách khám, chữa bệnh miễn phí cho người nghèo Do đó, việc đánh giá sách thường phức tạp, địi hỏi có cách nhìn tổng thể – Coi đánh giá sách việc quan ban hành sách, nên chờ đợi quan có chủ trương yêu cầu cụ thể tổ chức triển khai đánh giá – Tách biệt đánh giá nội dung sách (thể qua văn bản) với đánh giá việc thực thi sách Đơi khi, rơi vào nhận xét phiến diện: cho sách ban hành đắn, thường sai phạm khâu thực thi; có lúc lại che lấp hạn chế thực thi sách cách đổ lỗi cho không phù hợp quy định pháp luật Các quan chức thường khơng quan tâm tổ chức đánh giá sách Trên thực tế, sách tổ chức đánh giá cách nghiêm túc, Nhiều quan có thẩm quyền (cơ quan ban hành sách chủ trì tổ chức thực sách) khơng đưa việc đánh giá sách vào chương trình hoạt động Có thể nêu nhiều ngun nhân tình trạng này: khơng có đủ nhân lực, khơng có nguồn lực tài để đánh giá, sách thực “bình lặng” khơng gây vấn đề gì, thân quan khơng muốn “tự phán xét” sách ban hành thực thi Đương nhiên, việc đánh giá sách khơng quan nhà nước tiến hành Các đánh giá sách phản ánh qua cơng luận, qua ý kiến nhân dân, tổ chức trị – xã hội Song đánh giá từ bên nhà nước có giá trị thực quan nhà nước tiếp nhận, tổng hợp rút kinh nghiệm Trong khơng trường hợp, đánh giá lẻ tẻ, tự phát nhân dân bị bỏ qua Nếu thiếu chủ trì quan chức năng, việc đánh giá có tác động đến nhà hoạch định thực thi sách 12 Việc xem xét lại sách thực xuất Trong số trường hợp, sách “bình n” thời gian dài, đến “vấp váp” thực tiễn, người ta nhận “lỗ hổng” sách Thiếu tiêu chí để đánh giá sách cách khoa học Khi đánh giá sách, người ta thường so sánh kết đạt với mục tiêu sách ban đầu Việc đánh giá sách dễ dàng mục tiêu sách thể dạng định lượng, chẳng hạn tốc độ gia tăng dân số, tỷ lệ trẻ em độ tuổi học đến trường Song, thực tế đa số mục tiêu sách thể dạng định tính, nhiều mục tiêu khơng rõ ràng, trường hợp việc đánh giá sách theo mục tiêu đề khơng phản ánh hết giá trị sách Để đánh giá sách, ngun tắc, phải có tiêu chí đánh giá thiết kế loại sách Việc thiếu tiêu chí đánh giá khiến cho việc đánh giá khơng tồn diện, đầy đủ, mang tính phiến diện Chẳng hạn, đánh giá sách xóa đói, giảm nghèo Việt Nam, thấy kết khả quan với việc giảm tỷ lệ nghèo từ 22% năm 2005 xuống 10,7% năm 2010 theo chuẩn nghèo giai đoạn 2006 – 2010 Song, vào đánh giá tác động sách cụ thể tới người nghèo thấy cịn nhiều hạn chế Chẳng hạn, Chương trình 135 giai đoạn 2006 – 2010 chi 14.000 tỉ đồng, chưa tính đến giá trị cơng sức đóng góp dân, đến năm 2010, có 113 xã, chiếm 6% số xã hưởng thụ Chương trình, “xóa tên” khỏi diện nghèo Ở số tỉnh có số xã tỷ lệ nghèo cao, Lạng Sơn: 49%, Điện Biên: 50%, Quảng Bình: 49,34%, Quảng Nam: 48,78%, Quảng Ngãi: 49,94% Đánh giá sách đơi mang tính chiều Chỉ phản ánh nhận xét quan nhà nước mà không quan tâm đủ mức đến phản hồi từ xã hội, từ đối tượng mà sách hướng vào 13 Mặc dù đánh giá quan nhà nước sách có thuận lợi họ nắm rõ sách q trình thực sách, cách làm dẫn đến chỗ kết đánh giá chịu chi phối người làm vận hành sách đó, việc sai sót thân họ gặp phải rào cản tâm lý mạnh mẽ nhiều bị bóp méo theo ý muốn chủ quan Vì vậy, đánh giá sách, quan tổ chức khảo sát lấy ý kiến phản hồi từ nhân dân hay đối tượng hưởng lợi cách rộng rãi, công khai Trong số trường hợp quan chức tổ chức thu thập ý kiến phản hồi từ phương tiện truyền thông, hay tổ chức buổi đóng góp ý kiến thơng qua đồn thể trị – xã hội Tuy nhiên, khơng phải lúc ý kiến phản ánh đầy đủ xác vấn đề mà thực tiễn đặt liên quan đến sách đánh giá Thiếu kinh phí dành cho việc đánh giá sách Các quan thường dành nguồn kinh phí có hạn để triển khai cơng việc (nhằm tạo kết mới) dùng kinh phí để xem xét lại làm II Các giải pháp tăng cường đánh giá sách cơng Đưa việc đánh giá sách thành nội dung bắt buộc số sách quan trọng Nhà nước Cần nhận thức rõ, sách quan trọng, liên quan đến vấn đề cấp thiết đời sống, đến lợi ích nhiều người việc đánh giá sách cần thiết để hồn thiện sách, tránh rủi ro hay lãng phí xảy ra, đặc biệt tránh phản ứng ngược lại với mong muốn Chính phủ Cần có kế hoạch đánh giá sách xây dựng lịch trình đánh giá cụ thể Trong kế hoạch đánh giá cần xác định rõ mục tiêu, phạm vi, chủ thể tham gia, đối tượng, nội dung, phương pháp tiêu chí đánh giá Cần tổng kết việc đánh giá, công bố công khai kết đánh giá phạm vi cần thiết Tổ chức rút kinh nghiệm nghiêm túc sai sót nội dung sách hạn chế, vướng mắc thực thi sách 14 Xây dựng tiêu chí đánh giá sách cách đầy đủ đắn Tùy theo lĩnh vực, có tiêu chí đánh giá sách khác Thơng thường, tiêu chí đánh giá tập trung vào phương diện sau đây: – Tính hiệu lực sách phản ánh mức độ tác động, ảnh hưởng sách thực tế, làm biến đổi trì thực tế theo mong muốn Nhà nước Tính hiệu lực sách thể mức độ đạt mục tiêu đề – Tính hiệu sách phản ánh tương quan so sánh kết sách đưa lại với chi phí bỏ Phương pháp phân tích chi phí – lợi ích thường sử dụng để xác định hiệu sách Nếu khơng quan tâm tính tốn hiệu dẫn đến lãng phí, thất tiền kinh phí từ ngân sách nhà nước – Tính cơng sách thể chỗ thơng qua sách, Nhà nước thực phân phối lại thu nhập tầng lớp dân cư, đồng thời trợ giúp cho đối tượng dễ bị tổn thương, người nghèo, người già, trẻ em người tàn tật để khắc phục tình trạng bất bình đẳng thu nhập nhóm xã hội Tính cơng sách cịn thể phân bổ hợp lý chi phí lợi ích, quyền nghĩa vụ chủ thể tham gia hoạch định, thực thi sách nhóm đối tượng liên quan đến sách – Chú trọng đánh giá tác động sách đến đối tượng hưởng lợi từ sách Tác động sách phản ánh kết đầu hay kết cuối sách Đây tiêu chí quan trọng đánh giá sách cơng Song việc đánh giá tác động sách khâu khó khăn đánh giá sách, lẽ tác động đơi khó đo lường Chẳng hạn, để đánh giá sách giảm nghèo tác động đến đối tượng người nghèo nào, cần xem xét việc người nghèo hưởng lợi ích từ sách Chính phủ lợi ích giúp họ thoát nghèo đến đâu 15 Việc đánh giá tác động vào ý kiến chủ quan cấp quyền, mà phải đo lường mức độ hài lòng người dân lợi ích hưởng Cần tổ chức khảo sát lấy ý kiến đánh giá người dân, đối tượng hưởng lợi từ sách Kinh nghiệm thành công khảo sát lấy ý kiến khách hàng việc cung cấp dịch vụ công thiết yếu Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng minh chứng có giá trị việc đánh giá mức độ hưởng lợi đối tượng sách – Mức độ giải vấn đề sách Mỗi sách xây dựng khởi nguồn từ việc xác định vấn đề sách – nhu cầu xã hội hay mâu thuẫn xã hội đòi hỏi Nhà nước phải sử dụng quyền lực công để giải nhằm đạt tới mục tiêu hiệu quả, ổn định công xã hội Nhu cầu giải vấn đề sách thường thể mục tiêu sách Tuy nhiên, đơi mục tiêu đề rộng, chung chung, không rõ ràng, dù sách có thực thi thực tế theo mục tiêu đề ra, khó xác định vấn đề sách giải đến đâu Hơn nữa, vấn đề sách thường có ảnh hưởng đến nhiều khía cạnh kinh tế, xã hội khác Do đó, mức độ giải vấn đề sách đo lường loạt tiêu chí liên quan đến khía cạnh kinh tế – xã hội Chẳng hạn, để đánh giá mức độ giải vấn đề đói, nghèo, đưa tiêu nghèo giảm xuống phần trăm, mà phải xem xét khía cạnh khác, người nghèo tiếp cận đến dịch vụ công thiết yếu, y tế, giáo dục, nước sạch; việc tạo điều kiện cho người nghèo thực quyền lợi công dân Quan tâm đến dư luận xã hội, ý kiến, nguyện vọng nhân dân để thấy bất cập hoạch định q trình thực thi sách Việc đánh giá sách theo tiêu chí nêu phản ánh thực trạng thành công yếu sách Song, khơng chờ đến quan chức tổ chức đánh giá hạn chế sách bộc lộ Các phương tiện thông tin đại chúng, dư luận xã hội ý kiến đóng 16 góp tổ chức quần chúng kênh phản hồi quan trọng sách Việc quan tâm theo dõi tiếp nhận thông tin giúp cáccơ quan chức Nhà nước định hướng việc đánh giá sách Những ý kiến nói tạo sở đề hình thành đề xuất nhằm tiếp tục hồn chỉnh, bổ sung sách Tổ chức nhóm đánh giá độc lập Gồm thành viên hoạt động với tư cách chuyên gia đánh giá, từ quan nhà nước nhà nước, song tất thành viên thực việc đánh giá cách độc lập, khách quan theo mục tiêu nhiệm vụ cụ thể nhóm Dành nguồn kinh phí thỏa đáng cho việc đánh giá sách Việc bỏ khoản kinh phí cần thiết sử dụng có hiệu kinh phí cho đánh giá sách đem lại lợi ích đáng kể cho q trình tiếp tục vận hành sách giai đoạn tiếp theo, khắc phục hạn chế, bất cập sách bảo đảm cho sách đáp ứng yêu cầu sống Trong xã hội phát triển theo xu hướng dân chủ hóa, việc đánh giá sách cơng ngày trở thành địi hỏi đáng cấp thiết Đánh giá sách công giúp Nhà nước xác định bất cập đời sống kinh tế – xã hội tìm cách khắc phục bất cập Chính sách cơng phản ánh rõ nét mục tiêu Nhà nước giải pháp mà Nhà nước sử dụng để đạt tới mục tiêu Đánh giá sách cho phép Nhà nước nhìn nhận lại lực thể chế lực thực thi sách Trong mơi trường khơng ngừng biến đổi, việc đánh giá sách cơng tạo sở vững cho phát triển quản lý nhà nước giai đoạn tiếp theo, hướng đến Nhà nước thực nhân dân, nhân dân nhân dân./ 17 … nội dung sách hạn chế, vướng mắc thực thi sách Hai là, xây dựng tiêu chí đánh giá sách cách đầy đủ đắn Tùy theo lĩnh vực, có tiêu chí đánh giá sách khác Thơng thường, tiêu chí đánh giá tập trung… sót nội dung sách hạn chế, vướng mắc thực thi sách 14 Xây dựng tiêu chí đánh giá sách cách đầy đủ đắn Tùy theo lĩnh vực, có tiêu chí đánh giá sách khác Thơng thường, tiêu chí đánh giá tập trung… mục tiêu sách thể dạng định tính, nhiều mục tiêu khơng rõ ràng, trường hợp việc đánh giá sách theo mục tiêu đề khơng phản ánh hết giá trị sách Để đánh giá sách, ngun tắc, phải có tiêu chí đánh giá

– Xem thêm –

Xem thêm: Tieu luan chinh sach cong phân tích các tiêu chí đánh giá chính sách công, Tieu luan chinh sach cong phân tích các tiêu chí đánh giá chính sách công

You may also like

Để lại bình luận